Skip to main content

K. Hminga Mihrinna

K. Hminga chu Mizo thangthar hlaphuahthiam zinga a langsar ber pakhat a ni a, ngaihsan leh ngaihzawn rawn hlawh, a hla apiang hit em em vek zel a ni a. Thalai zawk zingah chuan tu nge a nih sawi nawn fo a ngai lo hial ang.

K. Hminga hlaah hian thil tam tak hmuh tur a awm a, sawi zui chakawm tak tak pawh a awm nual. Hla thluk leh rimawi lam chu dah ṭha ta ila a hla thu rem hrim hrimah hian chik tham a awmin ka hria. K. Hminga hlaa langsar ber ka tih ve ṭhin chu 'mihrinna' hi a ni a. K. Hminga hi 'mihring tling tak' a lo ni.

Mihringa kan pian avanga mihring nih satliah ve ringawt hi thil awm thei tak a ni a, mihring ṭheuh ṭheuh si mihring tling lo zet zet a awm theih bawk ang. 

Mihrinna chuan mi dang hmangaihna leh mihring leh mihring inkara khawngaihna leh inngaihsak tawnna a kawk a. Mahni chauha awm tura duan kan nih loh avang leh mi dang mamawh tura din kan nih avangin mihring hian mihring dang hmangaihna, lainatna, ngaihsakna leh ngaihvenna a neih a ngai. Mihrinna chuan hmangaihna a keng tel a, khawngaihna leh ngaihsakna, ṭanpui duhna pawh a keng tel ṭhin. 

Chumi kan neih loh chuan kan pian danah mihring ni ve bawk mah ila mihring tling tak kan ni thei dawn lo a ni. Mihring ni si hi mihring pawh ang loa chet mai mai te, ramsa anga tal mai mai te a awl em em. Mahse mahni chauh inngaihtuah a, mahni tan chauha nung ṭhin leh mi dang engah maha ngaih lohna hi mihring ze dik tak a ni thei lo a, Pathian zia phei chu hlat tak a ni.

Zalenna tih hla thunawnah chuan heti hian a phuah a. 
Zalen, zalen, zalen tuma mihring leh mihring kan indo mai hi, 
Hmangaihnaa min dina min thlirtu
Kan Siamtu hi lungawi ang maw?

Mihringin zalenna kan neih theih nan theihtawp kan chhuah a, zalenna sual chhuah nan kan tha leh thisen pawh kan seng nasa. Zalenna sual chhuah ai mah chuan zalenna vawnhim hi a la hautak zawk anga tih mai turin kan zalenna kan vawnhim theih nan nunna hial pawh kan hlan tam ta. Mahse chu zalenna kan zawnna kawng leh vawnghim tura kan beihna lamah chuan mihring leh mihring hi kan inral a, kan insai leh pawp pawp si a! Mihringin ama zalenna leh hlimna tur chauh zawnga mihring dang hlimna a tihchhiatsak a, an himna a ṭhiahsak a, an zalenna a paih darh leh si chuan zalenna a ni thei dawn em ni? Kan duh kan neih nana mihrinna bo ṭhak khawpa kan tal dan hian mihringa min Siamtu hi a tilungawi ang em?

K. Hminga mihrinna zawn aṭang chuan ram leh kohhrana hruaitu, thil tihpui nikhuaa dawhsan lam chang chat chat ṭhin, an thu loa thu tihtluk hleihtheih loh khawpa pa rawn kai leh zirna awm thei zawng zawng zir chhuak, finna famkim nena thuam ni mai awm leh ringruh auh ṭhawt khawpa chawimawina parṭhi awrh zing tawh te pawh dai kil kawm kara seilian, pa mawlmang leh hriat tlem, khawvel changkanna zawng zawng pawhin a zuan kan thauh thauh ṭhin, neih loh nei ngah ve tak tak te pawh mihring an nih miau avangin an danglam chuang lo! 

Hausakna, hmingthanna leh ropuina te, retheihna leh hmingchhiatna te pawh hian awmzia tak tak an nei lo a, danglamna lah an nei tam lo. Mihring nihna kha a pawimawh ber chu a ni a, Lalzuahliana'n a poetry-a a sawi angin bul thuhmun vek kan ni a, thlei bik tur leh thliar bik tur chuang kan awm lo. 

Kan changkang deuh emaw kan dinhmun a sang deuh emaw, kan ṭhingin kan ṭawp viau emaw kan rah a tleu laklawh deuh emaw, hmelhriat kan nei ṭha emaw hretu leh hre duh bar kan nei lo emaw, thiamna hriamhrei hriam tak kan chelek thei emaw mawlnain ṭiau chhum angin min bawh chuk emaw pawh ni se, Siamtuin duhtaka min siam mihring kan nihna hi a hlu ber a, lei ropuina thuam thuah riat aia chhah zawk a ni tho. 

Kan mihrinna hi kawr hrang hrang hmangin kan khuh bo a, a tuam bo thiam leh a thup thiam thiam an dingchang zel emaw tih tur a ni ṭhin. Mahse mi inang lo, dinhmun inthlau tak tak leh ngaihtuahna leh ngaihdan hrang hlak pawh hi thihna hmaah chuan ang khat vek kan ni miau a, kan lei thuam ropuite hi a la tlawm ang a, kan nihna tak tak zawk mihrinna chu a dingchang ang. 

Chu mi hmu fuh apiang chu mihring tling an ni a, chu mi hre fuh tawh nunah chuan hnam, chi, sakhua, dinhmun leh ngaihdan te hian ṭhenhranna a thlen tawh lo a, kan mamawh tak tak zawk pawmna chu an lo nei thei ṭhin a ni. 

Ram leh kohhrana hruaitu, mi rawn kai te,
Zahawmna dawhsana dinga  felna hmaikawr vuah a;
Biakbuk thianghlimah leh pisa ropuiah a fawng vuantu chan chang,
Thiltitheitu nih vanga dik lohna thup ching te,
Rawngbawlna sang chelh vanga dik bera inngai,
Thihna hmaa angkhata kun za ṭheuh tur hi,
Tu nge inthlei thei?

Zirna run sang hrut chhuak a, thiamna lehkha mawi tar a, 
Finna aia chapona zir chhuak, hre tam bera inchhal;
Inthiamna hriam khan mi a hliam,
In vanneih a siamin rawn kai in chang leh si! 
Dinhmun ṭhatna aṭanga mi hmuhsit ching te,
Thiamna sang tak aṭanga mi chung tlak ching,
Thihna hmaa angkhata kun za ṭheuh tur hi,
Tu nge inthlei thei?

Dai kil kawm kara seilian, pa mawlmang leh hriat tlem,
Aw, changkanna thlifim pawh dawng lova an ngaih saw, 
Lei ropuina lamah leh hausakna tehfung a, 
Rethei, pachhia chanchang saw. 
Aw, Siamtu'n duhte'n a duan 'Hringmi' a nihna saw,
Lei ropuina thuam thuah riat aiin a hlu,
Hausakna leh ropuina te pawh hi a tehtu azir a ni.
Nang mihring! I mihring mihrinna kha thlir la,
Ngaihṭha taka famsan tlak damchhan i nei em?
Thihna hmaa angkhata kun za ṭheuh tur hi,
Tu nge inthlei thei?

Comments

Popular posts from this blog

Mizo Sermon : Kan Dam Chhan

Hranghlui zaithiam C. Vansanga hla pakhat lar thar leh em em  a awm a, chu chu ‘Kan Damchhan’ tih kha a ni. Aw eng a’n nge maw Khuanu hian Hringnun hi a lo duan le? Thamral leh mai tur hian em ni le? Duh vang rengin kan piang si lo. tiin mihringa zawhna awm leh mihringte rilru tibuai fotu zawhna lian tak kha hla hmangin a rawn puang chhuak a. Engvangin nge he khawvelah hian ka lo pian chhuah ve ringawt a, engvangin nge he leiah hian ka lo awm ve? Ka nun hian eng nge awmzia a neih a, kan nun hian eng hlutna nge a neih ve le? Dam reng hian awmzia a nei meuh em ni? tih inzawtin nun awmze hriat lohna a hring a, chu chuan mahni nunna pawh hlut zo tawh lo turin min hnuk lut a, thalai tam tak an nunna titawpin mual an lo liam ta a ni. Vawiina la dam hram hram keini zingah pawh hian existential crisis an tihin a bawh buai eng emaw zat kan awm ngei ang. Nun hi eng nge maw a awmzia le? Nunna hi engvang nge maw a lo awm ve ringawt le? Thamral leh tur ringawt hian em ni kan lo awm ...

Mizo Kutchhuak Poetry Bu

Mahni puala hawrawp kan neih aṭanga vawiin thleng hian lehkhabu buatsaih leh tihchhuah lamah hma kan sawn ve zel a. Induhkhawp loh chang tam viau ṭhin mah se mahni tawkah chuan literature huangah hian thleng thui ve tawh tak kan ni. Kum tin lehkhabu chi hrang hrang pawh za chuang chuang a chhuak ve zut zut a, hmasawnna tih loh rual a ni lo. Literature ṭhuang hrang hrang pawh kan dai dar chho ve zel a, ṭhenkhatah phei chuan hausa ve tawh tak te pawh kan ni kan ti thei ang. Amaherawh chu kan lehkhabu chhuah dan hrang hrang thlir erawh chuan literature ze hrang hrang zinga upa ber pawl poetry lamah erawh chuan kan la pachhe angreng viau a, poetry hlang lehkhabu pawh kan la ngah lo hle. Kum 1989 aṭanga Mizo Academy of Letters-in kum tin an thlan ṭhin Book of the Yearah pawh kan mi thiam F. Lalzuithanga sawi danin top 10 thleng thei kum 2019 thleng khan 10 chauh a la awm. Chutih rual erawh chuan poetry bu hi a chhuak ve leh zauh zauh ṭhin a. Tunhnai chhoah phei chuan pun pawh a pung chak v...

Mizo Sermon : A Hun Loa Rawngbawl

Khawvelah kum 30 vel a cham chhunga chawimawi a hlawh ve awm chhun ropui taka Jerusalem an luh hnu khan Isua leh a zirtirte kha Bethani-ah an let leh a, zan an riak nghe nghe. A tukah, chu khua aṭanga an chhuah leh hnu chuan zing thingpui an in hman lo te pawh a ni maithei, Isua kha a rilṭam ta tlat a. Chutia rilṭam taka a awm lai chuan ral hla deuh takah theipui kung hnah hring dup mai hi a hmu a. "A rah ka hmu dah law maw," tiin a va pan a, mahse a rah reng reng a lo awm lo. Theipui rah hun a ni lo miau a! Khawvel thlirna aṭang chuan, "theipui rah hun pawh a ni lo a, a rah a lo awm lo hi a awm reng a nih hi" tih mai tur a ni a. Mahse Isua chuan theipui, a rah hun ni miah loa rah lo chu, a rah loh avangin a hau hlum hmak! Isua pawh hi a timak ve reng reng, a rah hun lai taka rah lo palh chu hau hlum pawh ni se a awm reng a, leilung kal danah hian a dem awm hauh lo ang. Mahse, a rah hun laia lo rah lo pawh ni lo, a rah hun ni miah loa rah lo kha a pawm awzawng lo! P...